Aan de Voorzitter, antwoorden op kamervragen

Kamerlid Spies (CDA) vraagt aan de minister en de staatssecretaris van Economische Zaken zich te buigen over het niet naleven van een gedragscode door energieleveranciers. (Ingezonden 5 juni 2009)

1. Kent u het bericht “Energieleveranciers leven gedragscode niet na” 1), [...] waaruit blijkt dat consumenten zich door callcenter-medewerkers onder druk gezet voelen om direct een overeenkomst te sluiten en dat het niet mogelijk is om eerst informatie te ontvangen?
2. Bent u bereid contact op te nemen met de Consumentenbond over de klachten? [...]
3. Wat vindt u ervan dat de Nederlandse Energie Maatschappij, waarover het programma Kassa eerder vaststelde dat er met “sluwe trucs en halve waarheden” klanten geworven werden, opnieuw in de fout gaat?
4. Deelt u de mening dat deze herhaalde overtredingen voldoende reden zijn voor een onderzoek door de Consumentenautoriteit? Bent u bereid de toezichthouder, als het onderzoek daar aanleiding toe geeft, opdracht te geven om handhavend op te treden tegen de bedrijven die de gedragscode niet naleven? 2)

Mevrouw Spies,

De energiemarkt is geliberaliseerd en dus moeten bedrijven met elkaar concureren om de klant. De een doet dat met straatvechtersstrategiën, de ander door service en kwaliteit te bieden tegen een scherpe prijs. Zo gaat dat in nieuwe markten.  Daarom hebben we een consumentenautoriteit in het leven geroepen, en daarom hebben we in ons prachtland een Consumentenbond, programma’s als Kassa! en een veelheid van kranten en weekbladen die dolgraag opschrijven dat de weerloze burger alweer wordt geofferd op de slachtbank van het grootkapitaal. Waarom vraagt u mij dan om de consumentenbond of de consumentenautoriteit aan het werk te zetten? Ga naar www.consuwijzer.nl en doe het zelf! Of help gedupeerden om die weg te bewandelen. Maar kom alstublieft uit uw verlammende kamervragenreflex!

De beide vragen belichten verschillende aspecten van hetzelfde probleem. En dat probleem is de legitimatie van het bestaan van een Handelsregister.

Geen enkele ondernemer heeft er belang bij om zijn handelspartners, concurrenten en geldschieters wijzer te maken over zijn financiële situatie en afgeleide risico’s. En dat is nou net wat het Handelsregister (met daarin het jaarverslag en de bedrijfsgegevens) doet.

Het is de taak van de FIOD/ECD om bedrijven te vervolgen die niet voldoen aan die wettelijke verplichting. Maar de FIOD/ECD is chronisch onderbezet en overwerkt en maakt liever jacht op echte fraudeurs. Het achter de broek zitten van bedrijven voor iets waar de FIOD/ECD zelf niet van profiteert heeft geen prioriteit. Met andere woorden: de FIOD beschouwt het als onzin.  Tenzij uw Kamer een verplichting aan de FIOD/ECD oplegt, gebeurd daar niets.

Zelfs de Belastingdienst is niet geïnteresseerd in de jaarstukken van een onderneming. Zij krijgt namelijk alle informatie over inkomsten en uitgaven al via de elektronische weg en via jaarlijkse aangiftes. Het jaarverslag bevat zelden iets wat de Belastingdienst niet al weet. En als de Belastingdienst zich een beetje boos maakt, dan ligt de accountantsverklaring binnen een paar minuten op tafel. Daar zijn geen jaarstukken voor nodig.

Ook de Kamer van Koophandel is niet geïnteresseerd in het deponeren van jaarstukken. Het is werk waar ze niets aan verdienen, dus waarom zouden ze op zoek gaan naar meer onbetaald werk? Toch hebben ze er belang bij het Handelsregister onder hun hoede te hebben: ze kunnen het exploiteren, door de infomrati die er in zit te verkopen, pardon: tegen een vergoeding beschikbaar te stellen aan derden. Een gemiddelde Kamer is voor een derde van haar inkomsten afhankelijk van de exploitatie van het Handelsregister.

De kosten van het Handelsregister zijn niet meer dan 30 miljoen euro, of 20 euro per onderneming per jaar. Daar staat al gauw 60 miljoen euro aan inkomsten tegenover.  En daarmee zijn we aangekomen bij de vraag van de leden Gerkens en Gesthuizen. Deze prive-gegevens zijn verkocht, omdat ze geld opbrengen. Veel geld. En nu steeds meer mensen de B.V. Ikke Vooruit oprichten, staan er ook steeds meer privépersonen met naam en nummer in het register. Zij zijn nu eenmaal een bedrijf, hebben ze zelf besloten, en dus worden ze als zodanig behandeld. Daar valt weinig aan te doen.

Blijft de vraag waarom we dan wél een Handelsregister en een publicatieplicht hebben. Het Handelsregister bestaat om ondernemers en burgers inzicht te geven in welke bedrijven bestaan, welke personen er achter die bedrijven zitten en hoe het zit met de financiële status daarvan. De achterliggende gedachte is dat de openbaarheid van die informatie bijdraagt aan het vertrouwen tussen bedrijven en de handel bevordert. Je weet met wie je in zee gaat. Alle reden om het gebruik van het Handelsregister te stimuleren. Dat kan tamelijk eenvoudig. De Belastingdienst zou het hele Handelsregister kunnen uitvoeren. In tegenstelling tot de KvK heeft de Belastingdienst daadwerkelijk contact met de ondernemer. Zij ontvangt zeer regelmatig een update van de financiële situatie van het bedrijf: dezelfde informatie waar de KvK later in het jaar ook een overzicht van krijgt. Alle reden om de verplichte registratie van bedrijven bij de KvK te vervangen door registratie bij de Belastingdienst. Misschien is het zelfs mogelijk om de gegevens van de Belastingdienst te gebruiken om van alle Nederlandse bedrijven de kwartaalcijfers te publiceren.

Belangrijk bijkomend voordeel is dat de Belastingdienst geen reden heeft om de database voor geld te exploiteren. Zij zou de database aan eenieder ter beschikking kunnen stellen. Het gebruik door particulieren en kleine bedrijven van het Handelsregister zou gigantisch toenemen. Partijen als Google, Exact, Graydon, Beurs.nl etc kunnen dan op basis van de gratis toegankelijke gegevens nieuwe diensten ontwikkelen.

Als u het mij mij eens bent dat het Handelsregister van groot belang is voor de transparantie van de Nederlandse handel, steun dan het onderbrengen van dat register bij de Belastingdienst. Het ontlast de KvK van een taak waar ze geen rol in heeft, vermindert kosten en adminstratieve lasten voor bedrijven, stimuleert het gebruik van het Handelsregister en bevodert daarmee transparantie van en vertrouwen in het Nederlandse bedrijfsleven. Bedrijven die dar tegen zijn, daar zou de FIOD eens goed naar moeten kijken.