2009Z07884
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB). (Ingezonden 23 april 2009)
Eingenlijk bedoelt Van Raak:
Mensen hebben recht op informatie over alles wat de overheid doet of besluit. Daar mag je dan toch geen geld voor vragen, bij voorbeeld voor kopietjes of zoekopdrachten? Er zijn gemeenten die dat wél doen. Die vragen kopieerkosten, zoekkosten, kosten voor het verzenden van digitale bestanden en ga zo maar door. En ze doen er 4 weken over om informatie boven te halen die andere gemeenten binnen een dag kunnen leveren. Wilt u dat eens haarfijn laten uitzoeken door de Archief Inspectie? En wilt u vervolgens de gemeenten als de wiedeweerga verbieden om dat nog te doen?
Maar Van Raak zegt:
- Deelt u de mening dat de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) in het leven is geroepen om zoveel mogelijk openbaarheid aan besluiten en handelingen van bestuursorganen te geven? Deelt u de mening dat, om dit te bereiken, er zo min mogelijk drempels dienen te zijn om toegang te krijgen tot deze informatie? Zo nee, waarom niet?
- Wat is uw reactie op het feit dat een aantal gemeenten leges heffen bij het doen van een WOB-verzoek voor onder andere ‘zoeken in het archief’, ‘het verstrekken van een digitaal bestand’, ‘het nemen van een beslissing’, vaak tegen zeer uiteenlopende tarieven? 1)
- Deelt u de mening dat dit ongewenst is en in strijd is met de WOB, waarin is opgenomen dat alleen kosten in rekening mogen worden gebracht voor het verstrekken van kopieën en samenvattingen en de maximum tarieven van die kosten? 2) Zo nee, waarom niet?
- Deelt u de mening dat het heffen van leges bestemd is voor een geleverde dienst met een duidelijk toegevoegde waarde, terwijl het beantwoorden van een WOB-verzoek een recht op informatie is? Bent u van mening dat dit het belang van de gemeentewet overstijgt? Zo nee, waarom niet?
- Deelt u de mening dat dit ongewenste drempels opwerpt om de bestuursorganen te controleren? Zo nee, waarom niet?
- Is het u bekend dat enkele gemeenten weigeren over te gaan tot het vergaren van documenten totdat de indiener van een WOB-verzoek zich akkoord verklaart met leges, weigert documenten te verstrekken totdat betaald is voor het kopiëren of documenten te verstrekken in digitaal formaat, ook al zijn die wel beschikbaar? Wat is uw reactie hierop?
- Hoeveel bestuursorganen voeren een dergelijk beleid rond het beantwoorden van WOB-verzoeken?
- Bent u bereid deze bestuursorganen te wijzen op de uitgangspunten van de WOB en het gehanteerde tarievenbeleid en hen te verzoeken geen kosten meer in rekening te brengen buiten mogelijk te verstrekken kopieën en andere documenten, zoals beschreven in de wet? Zo nee, waarom niet?
- Bent u op de hoogte van het feit dat sommige gemeenten bij het beantwoorden van hetzelfde WOB-verzoek de gevraagde informatie binnen een dag kunnen leveren, terwijl andere gemeenten hiervoor aan twee termijnen van twee weken nog niet voldoende hebben? Bent u ervan op de hoogte dat sommige gemeenten in hun rekeningen een kwartier blijken te hebben gezocht, terwijl anderen volgens opgave dagen nodig hebben? Zo ja, wat is hierover uw mening? Hoe verklaart u deze verschillen?
- Bent u van mening dat in het licht van artikel 3 van de Archiefwet de burger erop mag vertrouwen dat een archief zich in een ‘goede en geordende staat’ bevindt en de extreme discrepantie tussen vergelijkbare bestuursorganen een probleem vormt? Zo nee, waarom niet?
- Bent u bereid de Archief Inspectie de problemen met de toegankelijkheid van informatie te laten onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
- Bent u bereid een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een gezamenlijk digitaal rijksarchief, met als doel de doorzoekbaarheid te vergroten en de kosten per instelling te verlagen?
1) O.a. Alphen aan de Rijn, Goirle, Apeldoorn, Anna Paulowna
2) Besluit tarieven openbaarheid van bestuur
Ik zal al uw vragen in één keer beantwoorden.
U hebt gelijk. De gemeentes zijn stout en verdienen straf. De Wet Openbaarheid Bestuur is geen verplichting voor het openbaar bestuur, maar een recht voor de burger. Dat zien de gemeenten overduidelijk anders. Dus dienen ze heropgevoed te worden. Tijd voor onderzoek door de archiefinspectie en ferme taal mijnerzijds.
Maar ik zou eigenlijk nog veel verder willen gaan. Ik wil dat alle resultaten van WOB-verzoeken gepubliceerd worden op de websites van de gemeentes of op een nationale site. Een site als www.bigwobber.nl is al in gebruik en doet goed werk.
En we kunnen nóg een stap verder gaan. U bent een groot voorstander van passieve openbaarheid van de overheid, maar wat vindt u eigenlijk van actieve openbaarheid? Meer precies, wat zou u er van vinden als de Tweede Kamer zelf actiever wordt in het openbaren van haar activiteiten? Bijvoorbeeld: voor een actueel overzicht van kamervragen en -antwoorden kan momenteel het beste men beter Twitter of www.kamervragen.com benaderen. De antwoorden moet men ontdekken via de websites van de ministeries. Op een site als Parlando kan alleen met veel moeite iets gevonden worden. De meeste burgers zullen niets kunnen vinden, omdat ze niet weten hoe ze anoniem moeten inloggen of uitgebreid moeten zoeken.
Ik zou u willen vragen om uw best te doen om de volgende verbeteringen door te voeren op de website van de Tweede Kamer:
- Een overzicht van alle kamervragen, inclusief antwoorden, vervolgvragen etc.
- Een overzicht van alle dossiers, inclusief hun status, bijbehorende documenten en status in de Eerste Kamer of in Brussel.
- Een overzocht van per kamerlid van alle stemmingen waar ze aan hebben meegedaan – inclusief hun stemgedrag natuurlijk – én de discussies waar ze aan hebben bijgedragen.
Ik zou u erg erkentelijk zijn.